Experts duiden dalende aantal gastouders in Vlaanderen

DATUM: 21 juli 2017

Vorige week schreven wij hoe het aantal gastouders in Vlaanderen een geleidelijke daling heeft ingezet. Deze trend baart experts zorgen, aangezien gastouderopvang specifieke voordelen biedt ten opzichte van andere opvangvormen en daarom voor alle ouders beschikbaar moet blijven. De ontwikkelingen beperken zich echter niet tot België, want ook in Nederland blijkt er sprake te zijn van een daling.

Meer uitstroom en minder aanwas gastouders

De afname van het aantal gastouders is een multifactorieel probleem waarbij meerdere oorzaken een rol spelen. In Vlaanderen zijn veel gastouders begonnen in de jaren negentig. Het betreft een generatie die nu in de afrondende fase van zijn carrière zit. Hierdoor luidt de verwachting dat de daling zich in België de komende jaren alleen maar verder zal doorzetten.

Door het afscheid van deze werkende generatie is er behoefte aan meer nieuwe gastouders, maar die aanstroom blijkt tegen te vallen. Dat komt voornamelijk doordat de positie van vrouwen in onze maatschappij verandert. Steeds meer vrouwen zijn hoogopgeleid en ambiëren een ander carrièrepad met de mogelijkheid op een nog hoger inkomen.

Oplossingen noodzakelijk voor flexibele gastouderopvang

Deze ontwikkelingen stellen Vlaamse vraagouders in de nabije toekomst voor een probleem. Doordat de spoeling van gastouders steeds dunner wordt, kan het zijn dat het aanbod in sommige regio’s onvoldoende blijkt. Zonde, want volgens Belgische experts geeft gastouderopvang antwoord op een maatschappelijke nood en hechten ouders sterk aan de vele voordelen van deze opvangvorm.

De experts suggereren daarom dat er oplossingen moeten komen om het beroep van gastouder weer aantrekkelijk te maken voor nieuwe generaties. Landen zoals Duitsland en Frankrijk gaan hier bijvoorbeeld creatief mee om. Gastouders zijn hier veelal verbonden aan kinderdagverblijven en kunnen hierdoor rekenen op betere ondersteuning in hun werkzaamheden.

Ook in Nederland steeds minder opvanglocaties

Naast nieuwe manieren van samenwerking in de kinderopvang, noemen de experts ook betere professionele ontwikkelingsmogelijkheden voor gastouders als belangrijk streven. Dergelijke maatregelen zijn niet alleen in België nodig, want ook in Nederland daalt het aantal gastouders gestaag. Van 2013 tot nu is het aantal opvanglocaties met 13.000 gedaald.

Doordat het aantal kinderen dat gebruik maakt van gastouderopvang toeneemt, worden deze cijfers enigszins gemaskeerd. Opvallend hierbij is dat het aantal uren dat kinderen bij een gastouder doorbrengen voor de jongste leeftijdscategorie tot 4 jaar is gestegen, maar voor de 4- tot 12-jarigen juist is gedaald. De ontwikkelingen moeten dan ook altijd in de juiste context worden geplaatst.