Onzekere toekomst voor kinderopvangtoeslag

DATUM: 31 maart 2016

Vorige week schreven wij al een artikel over de voornemens van het kabinet ten aanzien van een nieuw financieringssysteem voor de kinderopvangtoeslag. De plannen van minister Asscher ontlokten een stortvloed aan kritiek vanuit de branche en ook financieel analisten blijken allerminst positief in hun commentaar.

Bestrijden van fraude is het doel

Ten grondslag aan de plannen van de minister ligt het nobele streven om fraude met de kinderopvangtoeslag effectiever te bestrijden. Het is immers een aloude wijsheid dat daar waar subsidie wordt verstrekt, onvermijdelijk ook fraude plaatsvindt.

De kinderopvang vormt geen uitzondering op deze wetmatigheid. Dit resulteert voor de overheid in een schadepost van ettelijke miljoenen. Althans, dat was in het verleden het geval. Tegenwoordig zijn er namelijk geavanceerde computersystemen die fraude steeds beter weten te detecteren.

Gaan de alarmbellen in het systeem rinkelen? Dan vindt er eerst een handmatige controle van de gegevens plaats voordat de kinderopvangtoeslag daadwerkelijk wordt overgemaakt. Het is hierdoor zo goed als onmogelijk geworden voor ouders om te liegen over het aantal oppasuren in de gastouderopvang.

Nieuwe uitvoeringsorganisatie voor verstrekking toeslag

Dit is de reden dat de nieuwe plannen van minister Asscher op veel verbazing kunnen rekenen, zowel binnen de sector als daarbuiten. Want waarom zou je een systeem veranderen, dat reeds aantoonbaar voldoet?

Op dit moment ontvangen ouders kinderopvangtoeslag nog via de belastingaangifte. Het nieuwe wetsvoorstel impliceert echter een drastische wijziging in de manier waarop de geldstromen binnen de kinderopvang lopen.

In de toekomst moet verstrekking van de toeslag namelijk verzorgd worden door DUO, de organisatie die zich momenteel nog vooral richt op het verstrekken van studiefinanciering of het aflossen daarvan.

Grote risico’s bij nieuw financieringsstelsel

De kabinetsvoornemens stuiten dan ook op veel weerstand. Kinderopvang aanbieders zoals gastouders kampen in veel gevallen nog steeds met de gevolgen van de crisis en hebben inmiddels weer voorzichtig een opwaartse lijn ingezet.

Zij staan dan ook zeer sceptisch tegenover het nieuwe financieringssysteem, dat veel extra administratietijd met zich mee zal brengen en waarvan de meerwaarde onduidelijk is. Daarnaast blijkt uit een recente analyse van ING dat de stelselwijziging het risico op liquiditeitsproblemen bij organisaties zoals gastouderbureaus aanzienlijk vergroot.

Analisten voorzien hierdoor een vergelijkbaar scenario als bij de overheveling van het persoonsgebonden budget (pgb) naar de Sociale Verzekeringsbank. Deze organisatie bezweek aanvankelijk bijna onder de plotselinge pgb-last, iets waar DUO ook voor moet waken.

Het overheersende gevoel is dan ook dat het optimaliseren van het huidige financieringsstelsel een betere maatregel is om fraude tegen te gaan, dan een onzekere overstap naar een compleet nieuw systeem. Want wanneer de eerste problemen na de invoering onvermijdelijk optreden, zijn ouders en gastouders het kind van de rekening.