Steeds meer Nederlandse kinderen allergisch

DATUM: 28 mei 2019

Volgens het Martini Ziekenhuis is allergie een belangrijke volksziekte aan het worden. Steeds meer kinderen zijn in meerdere of mindere mate allergisch, bijvoorbeeld voor huisdieren, pollen, noten of koemelk. Maar hoe kan het dat allergieën zo sterk in opkomst zijn en wat kun je hier als gastouder tegen doen? In dit artikel vertellen we alles wat je moet weten.

Hoe werkt een allergische reactie?

Het afweersysteem in het menselijk lichaam is bedoeld om te beschermen tegen schadelijke stoffen. Bij een allergie reageert het afweersysteem echter overmatig op een stof die in principe onschadelijk is. Het gevolg zijn bekende symptomen zoals hooikoorts, diarree, astma, krampen en eczeem. Symptomen zoals die ook veelvuldig – en bovendien steeds vaker – bij kinderen voorkomen.

Allergie begint meestal met een gevoeligheid die het afweersysteem ontwikkelt voor een bepaald eiwit – denk hierbij bijvoorbeeld aan het drinken van koemelk. Meestal leidt dit nog niet tot lichamelijke klachten, hoewel het afweersysteem op de achtergrond al wel overuren draait.

Pas later, bij een nieuw contact met hetzelfde eiwit, ontstaat de daadwerkelijke allergie. De gesensibiliseerde afweercellen zoeken dan een weg naar hun eindorgaan zoals de huid, luchtwegen of darm en veroorzaken daar een ontsteking. Het gevolg: eczeem, diarree of niezen.

Hoeveel kinderen zijn allergisch?

Maar liefst 33% van de Nederlandse bevolking heeft te maken met allergische klachten. In de meeste gevallen worden die veroorzaakt door pollen, stuifmeel of huisstofmijt. Onder baby’s en kleine kinderen komen voedselallergieën dan weer vaker voor: circa 5% van hen is allergisch voor koemelk, noten of gluten.

De gevoeligheid van jonge kinderen voor voedselallergieën heeft veel te maken met de nog niet volledig ontwikkelde darmwand. Hierdoor kunnen relatief grote eiwitten de wand passeren en in het bloed belanden, met als gevolg de allergisch reactie.

Groeien kinderen over een allergie heen?

Gelukkig groeien de meeste jonge kinderen binnen drie jaar over hun voedselallergie heen. Dat geldt met name voor koemelk- en kippenei-allergie; meer dan 75% van de kinderen is voor de vierde verjaardag over de koemelkallergie heen gegroeid. Bij andere voedselallergieën is de kans op herstel helaas kleiner. Ook een op latere leeftijd ontstane allergie gaat minder vaak over.

Waarom zijn allergieën in opkomst?

Genetische aanleg speelt een belangrijke rol in de kans dat een kind last krijgt van allergie. Komen allergieën in de familie voor, dan heeft een kind een grotere kans om deze zelf ook te ontwikkelen. Met name hooikoorts en astma zijn voorbeelden van allergieën waar erfelijkheid invloed op heeft en waar kinderen slechts langzaam – of helemaal niet – overheen groeien.

Toch is het niet alleen erfelijke aanleg die allergieën veroorzaakt. Dat blijkt ook uit de sterke toename van het aantal allergische kinderen in Nederland, waardoor vermoedelijk ook andere factoren een rol spelen.

Onderzoekers wijzen vooral naar onze steeds schonere leefomgeving en krimpende gezinnen. In het verleden waren huizen minder schoon en was er door de grotere gezinnen altijd wel één kind verkouden. In deze bacterierijke omgeving moest het afweersysteem van elk kind flink aan de bak en werd het op deze manier optimaal getraind.

De hedendaagse golf aan allergieën zou dus mede het gevolg kunnen zijn van een minder getraind ofwel verzwakt afweersysteem. Steeds vaker gaan er daarom stemmen op om woningen (en ook opvanglocaties) niet overdreven schoon te houden en kinderen volop buiten te laten spelen.